Göksu Vapuru

1851 yılında kurulan Şirket-i Hayriye, İngiltere'den 6 adet vapur getirip seferlere başlamıştır. Getirilen bu ilk 6 vapurdan, 3 baca numaralı olana "Göksu" adı verildi.

1853'de İngiltere, EastCowes´de, John Robert White tezgahlarında ahşap olarak yapılan ilk Göksu Vapuru 60 beygir gücüne sahip makina ile donatılmıştı ve saatte 5-6 deniz mili hız yapabiliyordu. Vapurun biri önde diğeri arkada olmak üzere iki salonu, kadınlara özel yan kamarası ve tuvaletleri vardı. Kaptan köşkü ve ana güverte açıkta olduğu için kışın oldukça sıkıntılı durumlar yaşanıyordu. Yandan çarklı Göksu Vapuru'nun boyu 36.5 metre, genişliği 5.5 metre ve derinliği ise 3.0 metre idi. 1854 yılında önemli bir yerleşim merkezi olan Üsküdar'a ilk seferine çıktığında, Üsküdar'da sadece pazar kayıkları için derme çatma iskeleler vardı. Vapurlar Üsküdar açıklarında bekliyor, yolcular vapura kayıklarla taşınıyordu.

Bu ilk "Göksu" vapuru, 1864 yılına kadar 10 yıl süreyle istanbullulara hizmet etti. Bu vapurunun hizmet dışı kalmasından yaklaşık 40 yıl sonra İstanbul'a ikinci bir "Göksu" vapuru getirildi.

56 baca numaralı Göksu ve 55 baca numaralı Bebek vapurları Şirketi Hayriye tarafından İskoçya’da Glaskow’daki Armstrong gemi tezgâhlarında birbirinin eşi iki vapur olarak yaptırılmıştır. Vapurların kendi başına İngiltere’den İstanbul’a kadar gelmesi sakıncalı görülmüş, bu yüzden sökülmüş parçalar halinde Hasköy Tersanesi’nde bir araya getirilmek üzere bir şilep ile yola çıkarılmıştır. Ancak,  bu şilebin yolda batması üzerine vapurların parçaları yok olmuştur. Bunun üzerine yapımcı firma yenisini yaparak İstanbul’a göndermeyi kabul etmiştir. Göksu Vapuru ile eşi olan Bebek Vapuru 1905’te yeniden yapılmış ve aynı şekilde İstanbul’a getirilerek hizmete konulmuştur.

Göksu ve Bebek vapurları Şirketi Hayriye’nin en küçük vapurlarından olup, her ikisi de 65 grostonluk idi. Uzunluğu 21 metre, genişliği 4.8 m, derinliği de 1.8 m idi. Vapurların buhar makinesi 150 beygir gücünde idi. Tek uskurlu olan vapurlar saatte 8 mil yapıyorlardı. Her iki vapur da Boğaz’ın iki yakası arasında çalıştırıldı.

Göksu Vapuru, 1940'lı yıllarda Küçüksu Plajı'nda.

İstanbullulara yaklaşık 50 yıl hizmet eden Göksu Vapuru 1954'de hizmet dışı bırakılmış, 1962'de hurda olarak satışa konulmuştur.

 Kaynaklar :
www.wowturkey.com : İstanbul Şehirhatları Vapurları - Nostalji ve Hatıralar
Milliyet Gazetesi arşivi
Şirket-i Hayriye